8 dấu hiệu mắc hội chứng ruột kích thích – Nỗi khổ khó nói của người bệnh!


Hội chứng ruột kích thích (Irritable bowel syndrome) là một trong những bệnh lý đường ruột thường gặp nhất, ảnh hưởng tới 5 – 10% dân số nước ta. Bệnh gây ra những ám ảnh về mặt tâm lý, thay đổi trong sinh hoạt và khiến bạn ăn uống khó khăn hơn. Sớm nhận biết các dấu hiệu của hội chứng ruột kích thích sẽ giúp bạn chủ động trong chăm sóc và điều trị bệnh hơn.

I. Hội chứng ruột kích thích là gì?

Hội chứng ruột kích thích hay viêm đại tràng co thắt, là một rối loạn phổ biến ảnh hưởng đến ruột già. Các dấu hiệu của bệnh chủ yếu xuất hiện ở đại tràng, có thể xảy ra thường xuyên và tái phát nhiều lần. 

Ruột già hay đại tràng, có chức năng hấp thụ muối khoáng và nước từ thức ăn đã được tiêu hóa từ ruột non. Cùng với vi khuẩn phân hủy tạo bã thức ăn và thành phân. Khi đủ lương, đại tràng sẽ co bóp và bài tiết ra ngoài. Ở người mắc hội chứng ruột kích thích, quá trình co bóp của nhu động ruột đôi khi gặp phải những trục trặc. Tình trạng co thắt chậm sẽ dẫn đến táo bón. Ngược lại, cơ co thắt quá mức sẽ gây tiêu chảy. Việc nhu động ruột hoạt động bất thường có thể khiến người bệnh đối mặt với cơn đau bụng hoặc cảm giác muốn đi ngoài ngay lập tức. 

Hội chứng ruột kích thích là một rối loạn ảnh hưởng tới ruột già
Hội chứng ruột kích thích là một rối loạn ảnh hưởng tới ruột già

Cái khổ nhất của bệnh này là khó điều trị dứt điểm và dễ tái phát. Qua nhiều lần như vậy, người bệnh thường buông xuôi. Hậu quả bệnh càng để lâu có thể tạo mầm mống gây biến chứng viêm đại tràng, ung thư đại tràng,… đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của bạn.

>>> Đọc thêm: 5 Bệnh dạ dày thường gặp nhất? Khám dạ dày ở đâu uy tín?

II. 8 dấu hiệu cảnh báo bạn có thể bị hội chứng ruột kích thích

Theo các chuyên gia, hội chứng ruột kích thích là một chẩn đoán loại trừ, không có biểu hiện cụ thể. Các bác sĩ thường xác định dựa trên triệu chứng lâm sàng, chủ yếu là những biểu hiện tại ống tiêu hóa. Cụ thể như sau:

1. Đau bụng

Đây là triệu chứng phổ biến nhất và là yếu tố chính để bác sĩ chẩn đoán. Cơn đau lan tỏa hoặc khu trú quanh rốn, hố chậu trái, hố chậu phải. Đau dưới rốn thường có tính chất âm ỉ. Đau trên rốn thường từng cơn, có khi phải đi cấp cứu. Cơn đau tăng lên khi bệnh nhân căng thẳng, stress và giảm đi khi được nghỉ ngơi hoặc đại tiện được.

2. Tiêu chảy

Hội chứng ruột kích thích được chia ra làm 4 nhóm chính:

  • IBS không táo bón, không tiêu chảy
  • IBS vừa tiêu chảy, vừa táo bón
  • IBS táo bón chiếm ưu thế
  • IBS tiêu chảy chiếm ưu thế
Tiêu chảy là triệu chứng phổ biến ở người mắc IBS
Tiêu chảy là triệu chứng phổ biến ở người mắc IBS

Theo đó, có khoảng 33% bệnh nhân mắc IBS thuộc nhóm 4. Nghiên cứu cho thấy, những bệnh nhân mắc IBS nhóm 4 thường đi tiêu 12 lần/ngày, gấp 2 lần so với người bình thường.

Người mắc hội chứng ruột kích thích có thể phải đối mặt với tình trạng tiêu chảy đột ngột. Phân lỏng nhưng đoạn đầu thường cứng. Trong phân lẫn nhầy hoặc toàn nhầy. Sau khi đi, người bị IBS thường thấy đau tức ở hậu môn, vẫn có cảm giác mót đi ngoài, đi chưa hết phân.

3. Táo bón

IBS táo bón chiếm ưu thế là dấu hiệu hội chứng ruột kích thích ảnh hưởng tới 50% người bệnh. Khi nhu động ruột co bóp chậm, ruột hấp thu nhiều nước từ phân, khiến bạn khó đi tiêu hơn. Người bệnh thường có cảm giác đau quặn bụng, đi xong thì hết đau. Quan sát thấy, phân khô cứng như phân dê hoặc khuôn nhỏ có lớp nhầy bám quanh. Tần suất đi ngoài thường là 3 – 4 ngày/1 lần.

4. Rối loạn nhu động ruột

Thông thường, nhu động ruột sẽ dao động từ 4 – 32 lần/phút. Nếu tần suất này dao động tăng hoặc giảm bất thường, kèm theo âm thanh lớn sẽ gây tình trạng rối loạn nhu động ruột. Đây là một triệu chứng thường gặp ở người mắc IBS. Hậu quả là có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng táo bón hoặc dẫn đến tình trạng phân lỏng, gây tiêu chảy.

Nếu bạn đi đại tiện ra máu, máu trong phân có màu đỏ hoặc đen. Hãy tìm đến bác sĩ để được tư vấn và can thiệp kịp thời.

Hội chứng ruột kích thích gây rối loạn nhu động ruột
Hội chứng ruột kích thích gây rối loạn nhu động ruột

5. Đầy hơi

Khi mắc hội chứng ruột kích thích, cơ thể sẽ sản sinh khí nhiều hơn trong ruột. Do đó, người bệnh thường có cảm giác đầy hơi, khó chịu. Triệu chứng này thường đi kèm với tình trạng sôi bụng hoặc nóng ở ổ bụng. Phần lớn người mắc IBS thường có tâm lý không ổn định, dễ lo nghĩ, hồi hộp, đau đầu khi thời tiết thay đổi, chân tay ra nhiều mồ hôi vào mùa đông. Đặc biệt, ở phụ nữ thường bị đau bụng nhiều hơn vào thời kỳ kinh nguyệt.

6. Mệt mỏi và khó ngủ

Theo một nghiên cứu, trong 160 người được chẩn đoán IBS, có tới một nửa cảm thấy yếu sức, mệt mỏi thường xuyên và khả năng chịu áp lực thấp. Bên cạnh đó, hội chứng ruột kích thích còn ảnh hưởng đến giấc ngủ, khiến người bệnh khó ngủ, trằn trọc, thức giấc thường xuyên. Và điều này có thể làm trầm trọng hơn triệu chứng của bệnh vào sáng ngày hôm sau.

IBS khiến người bệnh mệt mỏi, khó ngủ
IBS khiến người bệnh mệt mỏi, khó ngủ

7. Không dung nạp thực phẩm

Dị ứng thực phẩm hoặc không dung nạp thực phẩm cũng là triệu chứng điển hình của những người mắc IBS. Những thực phẩm gây khó chịu cho người mắc IBS là: Gluten (lúa mạch, lúa mì, lúa mạch đen), sữa, đồ chiên rán, đậu và các loại đậu, thực phẩm chế biến,… 

8. Lo lắng và trầm cảm

Trong một nghiên cứu lớn trên 94.000 nam giới và phụ nữ, có đến 70% những người mắc hội chứng ruột kích thích có nguy cơ rối loạn tâm trạng và trên 40% có nguy cơ rối loạn lo âu. Nghiên cứu khác cũng chỉ ra, liệu pháp giảm lo lắng có thể kiểm soát được các triệu chứng của IBS.

>>> Đọc thêm: 8 lời khuyên cho người bị đau dạ dày “sống vui sống khỏe”

III. Lời khuyên hữu ích giúp kiểm soát tình trạng hội chứng ruột kích thích

Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn cho bệnh nhân mắc IBS. Vì vậy, gần như bạn sẽ phải sống chung với căn bệnh này cả đời. Điều trị hội chứng ruột kích thích chủ yếu tập trung vào giảm triệu chứng, tuy không dứt hẳn nhưng sẽ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Dưới đây là những lời khuyên mà chuyên gia dành cho bạn:

1. Tránh xa những thực phẩm khiến bệnh bùng phát

Các thực phẩm gây kích thích tiêu hóa ở người mắc IBS thường không giống nhau. Vì vậy, không có lời khuyên chung rằng bị hội chứng ruột kích thích không nên ăn gì. Bạn sẽ cần phải hiểu hơn về hệ tiêu hóa của mình, mỗi khi gặp triệu chứng khó chịu liên quan đến đường ruột, hãy cố nhớ lại xem mình đã ăn những gì. Việc này sẽ giúp bạn xác định được “thủ phạm gây rối” và cần tránh xa chúng trong tương lai. Hãy cố gắng ghi chép nhật ký ăn uống để quản lý và kiểm soát bệnh một cách tốt nhất.

Tránh xa những thực phẩm gây kích thích tiêu hóa
Tránh xa những thực phẩm gây kích thích tiêu hóa

Bên cạnh việc xác định nên ăn gì và không nên ăn gì, người mắc hội chứng ruột kích thích cũng nên ăn uống khoa học, theo những nguyên tắc dưới đây:

  • Không sử dụng đồ uống có cồn, gas
  • Không uống nhiều hơn 3 ly cà phê hoặc trà mỗi ngày
  • Không ăn quá nhiều trái cây trong ngày
  • Hạn chế ăn đồ ăn chứa nhiều gia vị, dầu mỡ hoặc thực phẩm chế biến sẵn
  • Tuyệt đối không được bỏ bữa
  • Ăn chậm, nhai kỹ, đừng ăn quá nhanh

2. Bổ sung thêm chất xơ

Chất xơ được biết đến với khả năng giảm táo bón và cải thiện sức khỏe đường ruột. Có 2 loại chất xơ:

  • Chất xơ hòa tan: có thể tan trong nước tạo thành một chất giống như gel, giúp phân mềm và dính. Chất xơ hòa tan được tìm thấy trong các loại thực phẩm như táo, cam, cà rốt, yến mạch,…
  • Chất xơ không hòa tan: Loại chất xơ này giúp tăng khối lượng phân nên rất có ích cho người bị táo bón. Một số loại thực phẩm tiêu biểu phải kể đến như khoai tây, các loại hạt, rau xanh, bột mì nguyên chất.

Như vậy, có thể thấy chất xơ đóng một vai trò quan trọng đối với người bệnh mắc hội chứng ruột kích thích. Vì vậy, bạn tuyệt đối đừng bỏ qua nhóm thực phẩm này trong khẩu phần ăn hàng ngày của mình nhé!

3. Kiểm soát căng thẳng, lo âu

Mặc dù không phải là nguyên nhân gây ra hội chứng ruột kích thích, nhưng những cảm xúc tiêu cực này lại là tác nhân khiến triệu chứng của người bệnh trở nên trầm trọng hơn. Do vậy, để kiểm soát triệu chứng, tránh bệnh tái phát, hãy nên dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi, thư giãn với các hoạt động như thiền, yoga, tập thể dục, đọc sách, nghe nhạc, trò chuyện với bạn bè,…

Kiểm soát căng thẳng bằng cách nghe nhạc, đi chơi
Kiểm soát căng thẳng bằng cách nghe nhạc, đi chơi

Để được tư vấn chi tiết hội chứng ruột kích thích, cũng như tìm hiểu thêm về gói khám nội tiêu hóa, khách hàng vui lòng liên hệ qua số hotline: 0919.255.115. Hoặc đến trực tiếp một trong hai cơ sở của Phòng Khám Đa Khoa Minh Tâm sau:

  • Khám nội tiêu hóa tại Long Biên: 84 Ngô Gia Khảm, Long Biên, Hà Nội
  • Khám nội tiêu hóa tại Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng: 12A Đinh Công Tráng, Hoàn Kiếm, Hà Nội